Home / Bài viết chuyên khoa / VIÊM TẮC LỆ ĐẠO

VIÊM TẮC LỆ ĐẠO

     Lệ đạo là hệ thống đường dẫn nước mắt từ mắt xuống mũi ở vị trí ngách mũi dưới nằm trong mũi. Bao gồm: các lỗ lệ, các lệ quản, túi lệ và ống lệ mũi

     Nước mắt được tiết ra bởi tuyến lệ (chính và phụ) vào mắt giúp rửa và làm ướt mắt, tạo sự trơn nhẵn của bề mặt nhãn cầu, nuôi dưỡng và bảo vệ giác mạc (lòng đen). Phần lớn nước mắt được tiết ra sẽ bốc hơi trên bề mặt nhãn cầu, phần còn lại sẽ chảy xuống mũi qua đường dẫn nước mắt còn (gọi là lệ đạo).

      Viêm tắc lệ đạo xảy ra khi có tác nhân cản trở thoát nước mắt qua hệ thống lệ đạo xuống mũi, làm ứ đọng gây chảy nước mắt, viêm nhiễm mạn tính ở mắt và có thể dẫn đến viêm mủ túi lệ hoặc apxe túi lệ.

Nguyên nhân

  • Trẻ em: có thể xuất hiện từ lúc sinh

     Tắc lệ đạo bẩm sinh xuất hiện sau khi sinh ra, nhất là trẻ đẻ thiếu tháng, nguyên nhân tắc thường do quá trình hình thành lệ đạo trong bào thai chưa hoàn chỉnh nên ở đầu dưới của ống lệ mũi còn lại màng tắc (chiếm khoảng 2 – 4% trẻ sơ sinh). Hầu hết các trường hợp này có thể tự khỏi khi trẻ lớn dần. Đây là nguyên nhân phổ biến thường gặp ở trẻ. Một số ít là do các bất thường khác như:

  • Bất thường điểm lệ: Không có điểm lệ, chít hẹp điểm lệ hoặc điểm lệ ở sai vị trí…Nếu chỉ có màng ngăn điểm lệ thì có thể rạch màng ngăn. Các tổn thương nặng hơn cần phải phẫu thuật khi trẻ đủ lớn.
  • Do xương cuốn mũi phát triển bất thường gây tắc lệ đạo.
  • Do không có van ở lệ đạo làm không khí vào lệ đạo gây xì lên mắt.

    Nếu trẻ sơ sinh có đọng nước mắt ở một hoặc hai mắt (mắt luôn ướt) ta cần đưa trẻ đến khám tại cơ sở chuyên khoa mắt. Các bác sĩ sẽ khám bệnh để loại trừ các nguyên nhân gây chảy nước mắt như glôcôm bẩm sinh, quặm mi bẩm sinh hoặc các nhiễm trùng tại mắt…

  • Người lớn

      Viêm tắc lệ đạo ở người lớn thường xảy ra thứ phát sau viêm nhiễm kéo dài tại mắt (mắt hột..), sau chấn thương, bỏng, khối u, sau xạ trị hoặc do thông lệ đạo nhiều lần gây viêm dính lệ đạo.

     Một số lớn trường hợp không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng và thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn.
     Viêm tắc lệ đạo do tuổi già thường do lật mi do tuổi già (làm điểm lệ không còn ở vị trí bình thường, làm teo niêm mạc lệ đạo) hoặc do khối u..

Triệu chứng:

  • Chảy nước mắt: luôn luôn có, chảy liên tục cả ngày
  • Rỉ mắt, kèm nhèm
  • Tra thuốc không thấy cảm giác đắng miệng hoặc nước xuống miệng
  • Mủ trào ra từ điểm lệ tự nhiên hoặc khi ấn vào
  • Apxe túi lệ gây sưng đau vùng túi lệ ở góc trong mắt dọc theo gốc mũi, có thể vỡ mủ dò ra ngoài da

Điều trị:
    Tuỳ theo nguyên nhân, các bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị thích hợp.

     Đối với trẻ em bị viêm tắc lệ đạo thì biện pháp tốt nhất là vệ sinh mắt, tra thuốc (nước muối hoặc kháng sinh nếu cần thiết) kết hợp với day góc trong mắt cho trẻ.

    Trong trường hợp phương pháp này không có tác dụng, các bác sỹ có thể chỉ định bơm thông lệ đạo ở tháng thứ 4 – 6. Không nên bơm rửa lệ đạo quá sớm trong những tháng tuổi đầu tiên. Nếu sau 1 tuổi bệnh nhân vẫn còn bị tắc lệ đạo thì thường thông lệ đạo không còn tác dụng nữa, các cháu thường phải chờ khi lớn lên sẽ làm phẫu thuật nối thông túi lệ – mũi. Tuy nhiên các bậc cha mẹ cần lưu ý đưa con đến cơ sở chuyên khoa có uy tín, vì nếu bơm rửa lệ đạo hoặc thông lệ đạo không đúng cách sẽ càng làm chít hẹp lệ đạo hoặc gây nhiễm trùng lệ đạo.

     Đối với người lớn:

  • Nếu đang nhiễm trùng sẽ cho kháng sinh tại chỗ và toàn thân.
  • Khi nhiễm trùng lui sẽ có chỉ định bơm rửa lệ đạo hàng ngày bằng kháng sinh sau đó sẽ phẫu thuật cắt bỏ túi lệ hay tiếp khẩu lệ mũi.
  • Phẫu thuật nối thông túi lệ và hốc mũi có dùng ống silicon để giúp tạo một đường dẫn nước mắt mới dễ dàng hơn. Phẫu thuật sẽ giúp cho bệnh nhân hết chảy nước mắt, hết mủ nhày. Trong một số trường hợp do nhiễm trùng nặng, bệnh nhân sẽ phải cắt bỏ túi lệ để loại trừ ổ nhiễm trùng ở mắt, tuy nhiên sẽ vẫn bị chảy nước mắt suốt đời.

Phòng bệnh

  • Người bệnh cần giữ vệ sinh sạch sẽ ở vùng mắt
  • Khám và điều trị sớm các viêm nhiễm ở mi mắt và kết mạc, các chấn thương ở vùng mi mắt

Ths Bs Nguyễn Thế Vinh

Bài viết liên quan

BỆNH NHƯỢC THỊ VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Nhược thị hay bệnh mắt lười (lazy eye) là tình trạng về mắt khi thị …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *